Hürmüz Boğazı'ndaki Arz Riski Ceyhan'ı Uluslararası Petrol Ticaret Merkezi Yapabilir
Hürmüz Boğazı'nda yaşanan ve petrol arzında kesinti riskini artıran gelişmeler, dünya petrol piyasalarında alternatif taşıma güzergahlarının önemini artırırken, Adana'nın Ceyhan ilçesi sahip olduğu boru hattı, geliştirilebilir liman ve depolama altyapısıyla uluslararası petrol ve petrol ürünleri ticaretinin merkezi olma potansiyeliyle öne çıkıyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerine göre, Hürmüz Boğazı'ndaki arz riskine karşı Ceyhan'ın stratejik konumu dikkat çekiyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın "Ceyhan'ı bir Rotterdam yapabiliriz. Böyle bir hedefimiz var. Ceyhan'ı petrol ve petrol ürünlerinin depolandığı, ticaretinin ve fiyatlanmasının yapıldığı bir merkeze dönüştürme hedefimiz var." açıklamasının ardından Ceyhan'ın özellikle Hürmüz Boğazı sonrası yaşanan petrol tedariki sorununa alternatif olabileceği değerlendiriliyor.
Ceyhan Deniz Terminali'ne ulaşan başlıca ham petrol kaynaklarından biri, Azerbaycan'ın Hazar Denizi kıyısındaki Sangaçal Terminali'nden başlayarak Gürcistan üzerinden Türkiye'ye uzanan Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) Boru Hattı olurken, bu hat üzerinden Ceyhan'a günlük ortalama yaklaşık 600 bin varil petrol taşınıyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerine göre, BTC Boru Hattı üzerinden Ceyhan Limanı'na gelen günlük yaklaşık 600 bin varil petrolün yanı sıra, burada kullanılmayan yaklaşık 400 bin varillik petrol taşıma kapasitesi de bulunuyor. Bu kapasitenin değerlendirilmesiyle BTC üzerinden Ceyhan'a gelen petrol miktarının yaklaşık 1 milyon varile ulaşacağı tahmin ediliyor.
Ceyhan'ın bir diğer önemli petrol tedarik güzergahını ise Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı oluşturuyor. Kerkük ve çevresindeki petrol sahalarından başlayan hat, Irak'ın kuzeyinden Türkiye'ye uzanarak Ceyhan Deniz Terminali'ne ulaşıyor. Irak'ın petrol ihracatında stratejik öneme sahip olan bu güzergahın mevcut taşıma kapasitesi 1,5 milyon varil seviyesinde bulunuyor. Irak, Hürmüz Boğazı'nda yaşanan arz ve sevkiyat sorunları sonrasında Kerkük-Ceyhan güzergahını yeniden daha etkin kullanmaya yönelirken, Mart 2026'da Kerkük petrolünün Ceyhan üzerinden ihracatı yeniden başladı. Söz konusu dönemde günlük 250 bin varile kadar petrolün Ceyhan'a taşınması öngörüldü.
Ayrıca, Türkiye ile Irak arasında 1 Ağustos'ta Irak–Türkiye Ham Petrol Boru Hattı'nın etkin kullanımını sağlamak amacıyla 1 yıllık yeni bir petrol anlaşması imzalandı. Anlaşma, Ceyhan Limanı'na günlük 750 bin varil petrol akışı öngörüyor. Silopi'den Ceyhan'a gelen boru hatları günlük 1,5 milyon varil petrol taşıma kapasitesine sahip bulunuyor. Bu kapasite, Türkiye'nin ihtiyacının üzerindeki bir miktardaki ham petrolün Türkiye'ye getirilmesine ve Ceyhan üzerinden dünya piyasalarına sevk edilmesine imkan sağlayabilecek seviyede yer alıyor. Dünyanın günlük petrol ihtiyacı yaklaşık 103 milyon varil seviyesinde bulunurken, Silopi-Ceyhan hattının 1,5 milyon varillik kapasitesinin tamamının kullanılması halinde, dünya petrol ihtiyacının yaklaşık yüzde 1,5'i her gün Ceyhan'a getirilebilir ve buradan dünya piyasalarına ulaştırılabilir. Söz konusu kapasite, aynı zamanda Türkiye'nin günlük petrol ihtiyacının yaklaşık 1,5 katına karşılık geliyor.
Irak'ın kuzeyinden gelen Kerkük petrolünün yanı sıra Ceyhan'ın gelecekte Irak'ın güneyindeki petrol kaynaklarına da alternatif çıkış güzergahı sunması gündemde yer alıyor. Irak'ın Basra-Haditha petrol boru hattı projesinin, Irak'ın güneyindeki Basra bölgesinden çıkan petrolü ülkenin kuzeyine ve buradan Ceyhan dahil farklı ihracat noktalarına ulaştırması planlanıyor. Projenin toplam taşıma kapasitesinin 2,5 milyon varile kadar çıkarılması hedefleniyor. Böylece Ceyhan'da günlük 3-3,5 milyon varillik bir petrol ticareti potansiyeli ortaya çıkıyor. Bu miktar, dünya petrol talebinin yaklaşık yüzde 3-3,5'ine karşılık geliyor.
Öte yandan, Ceyhan'ın potansiyelini güçlendiren unsurlardan biri de Türkiye'nin yurt içindeki petrol üretimindeki artış olarak öne çıkıyor. Şırnak'ın Gabar bölgesinde günlük petrol üretiminin 80 bin varil seviyesini aşmasıyla birlikte, bölgedeki üretimin önemli bölümünün Silopi-Ceyhan Hattı üzerinden Ceyhan'a ulaştırılması, Türkiye'nin kendi petrolünün de Akdeniz üzerinden uluslararası piyasalara taşınmasına imkan sağlıyor. Türkiye'nin önce Akdeniz'e, oradan da dünyaya açılan kapısı Ceyhan, sahip olduğu boru hattı altyapısı, kritik enerji altyapılarındaki güvenlik, işletme kabiliyeti ve genişleme potansiyeliyle önemli bir enerji merkezi adayı olarak öne çıkmaya 15 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla devam ediyor.
#Altyapı #YeşilDönüşüm #Ceyhan #PetrolTicareti #BoruHattı
Kaynak: Habere Git