Türkiye Enerji Sektöründe Tektonik Dönüşüm: Güneş Enerjisi Doğal Gazı Solladı, Elektrikli Araçlar Tsunami Gibi Büyüdü!
ANKARA — Türkiye enerji piyasaları, 2025 yılında üretim, tüketim ve altyapı yatırımlarındaki devasa büyümesini sürdürürken, özellikle yenilenebilir enerji alanındaki ivme ve elektrikli araç ekosistemindeki çığır açan genişleme, tüm sektörde heyecan dalgası yarattı. Prestijli haber ajansımız AA muhabirinin, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun (EPDK) yayımladığı "2025 Yılı Piyasa Gelişim Raporları"ndan derlediği veriler, ülkenin enerji geleceğine dair çarpıcı bir vizyon ortaya koyuyor.
Elektrik Piyasasında Güneşin Yükselişi ve Rekor Kuran Büyüme
Geçen yıl elektrik piyasası, beklentilerin üzerinde bir performans sergileyerek mühendislik ve mimarlık projeleri için yeni ufuklar açtı. Lisanslı elektrik üretimi, bir önceki yıla göre %1,3'lük artışla 325.707 gigavatsaate ulaşırken, sektörün gerçek sürprizi lisanssız elektrik üretiminden geldi. Bu alandaki üretim, tam %41,8'lik inanılmaz bir yükselişle 28.877 gigavatsaate fırladı.
Türkiye'nin toplam elektrik tüketimi de aynı dönemde %3,4 artışla 352.510 gigavatsaate yükselirken, faturalanan tüketim ise %3,3 artışla 288.480 gigavatsaat oldu. Kurulu güç tarafında da büyüme devam etti; lisanslı kurulu güç %1,8 artışla 99.135 megavata, lisanssız kurulu güç ise %27 artışla 24.033 megavata yükseldi. Ülkenin toplam elektrik kurulu gücü ise 123.168 megavata ulaşarak yeni bir rekor kırdı. Bu büyümenin en dikkat çekici detayı ise, güneş enerjisinin 25.801 megavatlık kurulu güçle doğal gaz santrallerini (24.162 megavat) geride bırakarak hidroelektrik santrallerinin (32.296 megavat) ardından ikinci sıraya yerleşmesi oldu. Bu, yenilenebilir enerjinin toplam kurulu güç içindeki payının %62,3'e ulaşarak 76.766 megavatlık bir seviyeye çıkmasıyla perçinlendi; çevre mühendisleri ve mimarlar için sürdürülebilir enerji entegrasyonunda yeni standartlar belirlendi.
Doğal Gazda Yerli Üretim Hız Kesmiyor, Altyapı Güçleniyor
Doğal gaz piyasası da 2025'te üretim, tüketim ve dış ticaret tarafında önemli bir büyüme kaydetti. Doğal gaz üretimi, bir önceki yıla göre %37,7'lik muazzam bir artışla 3 milyar 111 milyon standart metreküpe yükseldi. Toplam tüketim yaklaşık 59 milyar standart metreküp olarak gerçekleşirken, doğal gaz ihracatı da %28,5 artışla 2 milyar 284 milyon standart metreküpe çıkarak son yılların en yüksek seviyesine ulaştı. İthalat ise 58,3 milyar standart metreküp olarak kaydedildi. İthalatta Rusya, Azerbaycan ve ABD ilk üç tedarikçi ülke olarak öne çıkmaya devam ederken, İran ve Cezayir de Türkiye'nin doğal gaz arzında öne çıkan diğer kaynaklar oldu. Bu süreçte yer altı doğal gaz depolarının toplam kapasitesi 6,3 milyar standart metreküpe, LNG terminallerinin depolama kapasitesi ise 1,05 milyon metreküpe ulaştı. Bu, mühendislik şirketleri için devasa altyapı projeleri anlamına geliyor.
Petrol Piyasasında İthalat ve Üretim Artışı
Petrol piyasasında da 2025 yılı, üretim, ithalat, ihracat ve yurt içi satışlarda önemli artışlara sahne oldu. Ham petrol ithalatı, %6,37'lik bir artışla 31 milyon 938 bin tona yükselirken, toplam petrol ithalatı da %3,24 artışla 50 milyon 322 bin ton olarak gerçekleşti. Özellikle havacılık yakıtı ithalatındaki %30,54'lük artış, lojistik ve altyapı sektörleri için dikkate değer bir gösterge oldu. Rusya (%59,96), Irak (%10,04), Kazakistan (%7,49), Suudi Arabistan (%5,16) ve Nijerya (%3,25) ham petrol tedarikinde lider konumlarını korudu. Rafineri üretimi %8,3 artışla 39 milyon 170 bin tona ulaşırken, petrol ürünleri ihracatı %3,6 artışla 14 milyon 891 bin ton olarak kaydedildi. Yurt içi petrol ürünleri satışları ise %5,34 artışla 34 milyon 489 bin tona ulaşarak sektördeki dinamizmi gözler önüne serdi. Motorin en fazla tüketilen petrol ürünü olmayı sürdürürken, benzin satışlarındaki yıllık bazda %16,36'lık artış da dikkat çekiciydi.
LPG Piyasasında Yerli Üretimin Güçlenmesi
LPG piyasasında 2025, yerli üretimin pazar payını güçlendirdiği bir yıl oldu. Rafinerilerde LPG üretimi yaklaşık %6 artışla 990 bin 897 tona yükseldi. Üretimin yurt içi satışları karşılama oranı %25,12'ye, ithalatı karşılama oranı ise %28,86'ya çıkarak yerli kaynakların önemini bir kez daha gösterdi. LPG ihracatı da %17,4 artışla 576 bin 407 tona ulaşırken, ihracatın ithalatı karşılama oranı %16,78'e yükseldi. Cezayir (%49,8), Rusya (%30) ve ABD (%16,6) Türkiye'nin başlıca LPG tedarikçileri olmayı sürdürdü. Yurt içi LPG tüketiminde ise otogaz, yaklaşık %83'lük pazar payıyla liderliğini koruyarak, araç teknolojilerindeki değişimin hala önemli bir bölümünü oluşturdu. Tüplü ve dökme LPG ise kalan tüketimin büyük bölümünü oluşturdu.
Elektrikli Araç Devrimi ve Şarj Altyapısı Patlaması
Belki de 2025'in en heyecan verici gelişmesi, elektrikli araç ekosisteminde yaşandı. Trafiğe kayıtlı elektrikli araç sayısı, bir önceki yıla göre yaklaşık iki katına çıkarak 185.513'ten tam 373.733'e fırladı. Yıl boyunca her ay ortalama 12.000 ila 18.000 yeni elektrikli araç trafiğe katıldı. Bu, kentsel planlama ve elektrik altyapısı mühendisliği için devrim niteliğinde bir değişim demek.
Elektrikli araç parkının bu denli hızlı genişlemesine paralel olarak şarj altyapısı yatırımları da adeta patladı. Toplam şarj noktası (soket) sayısı 26.046'dan 38.808'e yükseldi. Şarj noktalarının %43'ünü hızlı şarj (DC), %57'sini ise AC şarj üniteleri oluşturarak, farklı ihtiyaçlara yönelik kapsamlı bir çözüm sunuldu. Araç başına düşen şarj gücü 7,8 kilovat seviyesinde gerçekleşti. Elektrikli araç filosunun büyük bölümünü 370.591 adetle otomobiller oluştururken, 2.507 kamyonet, 300 otobüs, 291 minibüs, 28 kamyon ve 16 traktör de bu dönüşümün bir parçası oldu. Bu veriler, inşaat mühendisleri için şarj istasyonlarının entegrasyonu, çevre mühendisleri için sürdürülebilir ulaşım çözümleri ve mimarlar için geleceğin şehir ve bina tasarımlarının vazgeçilmezi olacak yeni bir dönemin başlangıcını işaret ediyor. Türkiye, enerji ve mobilitede global bir oyuncu olma yolunda emin adımlarla ilerliyor ve bu dönüşümün mimarları olarak sizler, sahnenin merkezindesiniz.
#Enerji #YeşilDönüşüm #AkıllıŞehirler
Kaynak: Habere Git