Irak-Türkiye petrol hattında 53 yıllık sürecin sonuna doğru
Türkiye ile Irak arasındaki enerji diplomasisinde köklü bir değişim yaşanıyor. 1973 yılında imzalanan ve 1975 yılında Bakanlar Kurulu kararıyla onaylanan Türkiye-Irak Petrol Boru Hattı anlaşması, 27 Temmuz 2026 tarihinde nihai sona ulaşıyor. Enerji yönetimi, anlaşmanın uzatılmayacağını kesinleştirerek enerji arz güvenliği stratejilerinde yeni bir dönemin sinyallerini verdi.
Türkiye, 21 Temmuz 2025 tarihli Cumhurbaşkanı kararıyla, anlaşmanın süresinin uzatılmayacağını resmi kanallar aracılığıyla bildirdi. Yeni bir mutabakat sağlanmadığı takdirde, Kerkük-Ceyhan hattından gerçekleştirilen petrol akışı 27 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla tamamen durdurulacak. Anlaşmanın ilgili maddeleri gereğince, anlaşmanın sona erdirilmesi için bir yıl önceden tarafların yazılı bildirimde bulunulması gerekiyor. Bu yönde bir bildirimin yapılmaması durumunda anlaşma kendiliğinden beş yıl daha uzuyordu; Türkiye bu bildirimi yaparak mevcut sürecin otomatik uzamasını engellemiş oldu. 2010 yılında 15 yıl süreyle uzatılan bu yapı, artık yerini belirsizliğe bırakıyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, mevcut hattın teknik kapasitesi ve verimliliği üzerine yaptığı değerlendirmede çarpıcı veriler paylaştı. Bakan Bayraktar, teknik olarak günlük 1,5 milyon varil kapasiteli Irak-Türkiye Petrol Boru Hattı'nın hiçbir zaman tam kapasiteye ulaşmadığını belirterek, kullanım oranının zaman zaman yüzde 25 seviyelerine kadar gerilediğine dikkat çekti. Bayraktar ayrıca, ham petrol boru hattının Irak’ın güneyine bağlanması gerektiğini vurguladı.
Süreci etkileyen bir diğer kritik unsur ise hukuki boyutta yaşanıyor. 2014-2018 yılları arasındaki petrol ihracatı nedeniyle açılan tahkim davasında, tahkim mahkemesi Türkiye'nin 1,5 milyar dolar tazminat ödemesine hükmetmişti. Yaklaşık 2,5 yıl kapalı kalan hattın akışı geçen yılın sonlarında yeniden sağlanmış olsa da, 2018 sonrasını kapsayan ikinci bir tahkim dosyasının varlığı görüşmeleri karmaşıklaştırıyor.
Ankara ve Bağdat arasında yeni bir anlaşma metni üzerinde yaklaşık bir yıldır sürdürülen diplomasi trafiğinden henüz somut bir sonuç çıkmadı. Türkiye’nin önerdiği, Irak’ın güneyine Basra’ya dek uzanacak boru hatlarını kapsayan yeni anlaşma henüz imzalanmadı. Enerji yönetimi, kısa vadede bir mutabakatın imzalanmasının beklenmediğini belirtti. Küresel piyasalarda Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklık nedeniyle alternatif bir rota arayışı devam ederken, 27 Temmuz 2026 tarihli bitiş süresi hem mühendislik hem de jeopolitik açıdan kritik bir eşiği temsil ediyor.
#Enerji #Sektörel #YönetimStratejisi
Kaynak: Habere Git