Kentsel Tasarımın Kadın Güvenliğindeki Rolü
Kamusal alan evrensel olarak algılansa da bu alanlara erişim her kesim için eşit değildir. Kadınlar için kent içinde hareket etmek; maruz kalma, görünürlük, başkalarına yakınlık, aydınlatma, ulaşım erişimi, kaçış yolları ve taciz olasılığının sürekli olarak değerlendirilmesini gerektirir. Bu hesaplamalar sosyal koşullar kadar mekansal koşullar tarafından da şekillendirilir. Güvenlik; kentsel form, bakım, hareketlilik, yönetişim ve kamusal yatırımın dağılımı ile doğrudan ilişkilidir. Yapılı çevre toplumsal cinsiyete dayalı şiddete doğrudan neden olmasa da kırılganlığı artırabilir ve kamusal alanlara eşitsiz erişimi normalleştirebilir.
Mimarlar ve planlamacılar için güvenlik için tasarlamak ile emniyet için tasarlamak arasında kritik bir ayrım bulunmaktadır. Güvenlik stratejileri genellikle gözetim, kontrol, polislik ve hareket yönetimine odaklanırken; emniyet, insanların görüp görülemediğine, rotaların anlaşılabilir olup olmadığına, kamusal alanların gün boyunca faaliyetleri destekleyip desteklemediğine ve uzun vadeli bakımın nasıl sağlandığına bağlıdır. Tasarımın rolü, kamusal yaşamın gerçekleştiği koşulları değiştirmektir.
Trablus'un Qobbe mahallesinde, dar gelirli bir konut alanını kentin tarihi merkezine ve çarşılarına bağlayan Charaani merdivenleri projesi Emergent Vernacular Architecture (EVA Studio) tarafından gerçekleştirilmiştir. 2014 yılına kadar çatışmaların izlerini taşıyan mahallede, EVA Studio tarafından yürütülen istişareler sırasında kadınlar, sarp merdivenlerde hareket eden ve mahalleye hakim noktaları işgal eden tehlikeli kişileri hatırlatmıştır. Merdivenlerde sirkülasyon trafiği artarken temel altyapının kadınlar ve topluluk için yeniden yaşanabilir hale getirilmesi amaçlanmıştır.
EVA Studio sürece kadınlar, erkekler, gençler, yaşlı sakinler, Lübnanlı sakinler ve Suriyeli mültecilerle ayrı odak grupları kurarak başlamıştır. Ortaya çıkan merdiven teklifinde altyapı onarımı, Lübnan iç mekanları ve avlularıyla özdeşleşen yerel üretim encaustic çimento karoları ile Trablus'un narenciye yetiştiriciliğine atıfta bulunan limon ve portakal ağaçları ile birleştirilmiştir. Yerel sanatçı Alfred Badr tarafından, mahalleden birkaç yıl önce hayatını kaybeden on bir yaşındaki bir kız çocuk anısına ailesi ve komşularıyla birlikte geliştirilen bir duvar resmi de projeye dahil edilmiştir.
Kahire'nin Ezbet Khairallah bölgesinde sokak, ev içi ve sosyal yaşamın bir uzantısı olarak hizmet vermektedir. Kötü aydınlatma, hasarlı yüzeyler, ihmal edilmiş cepheler ve oturma alanlarının azlığı günlük yaşamı zayıflatırken, sakinler sokağı taciz ve uyuşturucu kullanımı gibi güvensizlik unsurlarıyla ilişkilendirmiştir. Ahmed Hossam Saafan liderliğinde ve Dawar El Ezba kültürel merkezi etrafında kurulan topluluk ağlarıyla birlikte geliştirilen rehabilitasyon çalışması sokağın rolüne odaklanmıştır.
Proje, döşeme, altyapı ve aydınlatma gibi temel ihtiyaçların yeni mimari dillerin tanıtılmasından çok daha önemli olduğunu ortaya koymuştur. Müdahale benzer doğrudan araçlarla yanıt vermiştir: onarılan altyapı ve bina cepheleri, yeni döşeme, aydınlatma, peyzaj, banklar ve sökülebilir bir çocuk oyun alanı. Yerel kaynaklı malzemeler ve iş gücü kullanılarak iki yıllık bir süreçte katılımcı atölyeler tasarıma yön vermiştir.
Johannesburg'un güneyindeki Orange Farm'da bulunan Drieziek Corner, Amnesty International South Africa tarafından toplumsal cinsiyete dayalı şiddet için bir sıcak nokta olarak tanımlanmıştır. Amnesty International South Africa'nın genç aktivistler tarafından yürütülen Digital Disruptors girişimi kapsamında Frankie Pappas International, sadece dokuz metrekarelik hafif bir yapı olan House of the Pink Spot ile projeye yanıt vermiştir.
Tuğla, telefon direkleri ve kontrplak gibi kolayca temin edilebilen malzemelerden inşa edilen pavyon; oturma, gölge, aydınlatma, Wi-Fi ve tabelaları son derece görünür pembe bir simge içinde birleştirmektedir. Topluluk üyelerinin katılımıyla ve iki haftada tamamlanan yapı; toplantı noktası, çalışma alanı, oyun alanı, informal tiyatro ve dans alanı olarak işlev görmektedir.
Bogotá'da Me Muevo Segura girişimi, kadınların güvenliğine kentsel ağ ölçeğinde yaklaşmıştır. District Secretariat for Women ve Bicistema liderliğinde yürütülen projede, aydınlatma, görünürlük, yaya varlığı, toplu taşımaya erişim ve yol koşulları gibi faktörlere dayalı olarak yol ve bisiklet rotalarını haritalandırmak için SafetiPin kullanılmıştır. Kennedy, Suba, Teusaquillo ve Tunjuelito'daki dört mahallede pilot müdahaleler geliştirilmiştir.
Tüm bu projeler, kadınların güvenliği için tasarlamanın somut mimari çözümlerle sınırlandırılamayacağını göstermektedir. Aydınlatma, görünürlük, oturma düzeni ve erişilebilir rotalar önem taşımaktadır ancak bunların etkililiği kendilerini destekleyen sosyal ve kurumsal koşullara bağlıdır. Mimarlık toplumsal cinsiyete dayalı güvensizliğin yapısal nedenlerini tek başına çözemez ancak mimarlar ve planlamacılar kamusal yaşamı mümkün kılan koşulları şekillendirmektedir.
#Altyapı #İnşaat #Mimarlık #YeşilDönüşüm #YönetimStratejisi
Kaynak: Habere Git