Trabzon'da 12 Metrelik Dev İstinat Duvarı Çöktü: Mühendislik Dünyasını Sarsan İhmaller Zinciri Ortaya Çıktı!
Trabzon'un Ortahisar ilçesi Karşıyaka Mahallesi'nde, 1815 ada 8 parselde yer alan bir sitenin arka bahçesindeki yaklaşık 12 metre yüksekliğindeki taş istinat duvarında 21 Haziran 2026 tarihinde meydana gelen kısmi toptan göçme olayı, inşaat ve çevre mühendisliği ile mimarlık dünyasında derin endişelere yol açtı. Şans eseri can kaybı veya yaralanmanın yaşanmadığı bu dramatik olay, yapı güvenliği konusundaki denetim ve uygulama zafiyetlerini bir kez daha gündeme taşıdı.
Olayın hemen ardından, TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi, heyelan riski taşıyan bu bölgede kapsamlı bir teknik inceleme başlattı. 25 Haziran 2026 Perşembe günü saat 12:18'de kamuoyuna duyurulan inceleme raporunda, yapım tekniği ve mühendislik prensipleri açısından ciddi ve kabul edilemez eksiklikler tespit edildi. Sahada hem çöken bölüm hem de yapının genel durumu mercek altına alınırken, zemin özellikleri, su hareketleri ve yapının stabilitesi detaylı mühendislik analizleriyle değerlendirildi.
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Tiryaki, yaptığı kritik açıklamada, "Bu talihsiz olayın yaşandığı bölgede yapılan gözlemler ve araştırmalar sonucu, yapım teknikleri açısından ciddi ihmallerin olduğunu gözlemlenmiştir" ifadelerini kullanarak, durumun vahametine dikkat çekti. Tiryaki, 21.06.2026 tarihinde Ortahisar İlçesi, Karşıyaka Mahallesi 1815 ada, 8 parselde bulunan sitenin arka bahçe kısmında yer alan yaklaşık 12 metre yüksekliğindeki taş istinat duvarında yaşanan bu göçmenin, can kaybı yaşanmamasının en büyük teselli olduğunu ancak altta yatan sistemik sorunların göz ardı edilemeyeceğini vurguladı.
Başkan Tiryaki'nin detaylandırdığı çökme nedenleri, sektör profesyonelleri için adeta bir uyarı niteliğinde:
- Malzeme ve İşçilik Kusurları: Duvarın yapımında kullanılan çimento harcının kalitesizliği ve beklenen mukavemeti göstermemesi, yapının bütüncül (monolitik) direncini kaybetmesine ve dağılmasına neden oldu.
- Drenaj Sisteminin Eksikliği: Bölgenin yoğun yağış alan iklimine rağmen, duvar arkasında biriken sızıntı sularını tahliye etmesi gereken 'barbakan' adı verilen drenaj deliklerinin, yanlış seçilen dolgu malzemesi nedeniyle tamamen tıkanarak işlevsiz hale gelmesi, duvar arkasındaki hidrostatik basıncı kritik seviyelere yükseltti. Bu durum, zeminin itki kuvvetini artırarak duvarın göçmesini kaçınılmaz kıldı.
- Proje Dışında Yapının Boyutlandırılması: Yaklaşık 12 metre yükseklikteki bir istinat yapısının, geoteknik mühendisliği kurallarına göre geniş bir taban oturumuna ve yukarıya doğru daralan bir tasarıma sahip olması gerekirken, yapılan arazi incelemelerinde duvar kesitinin gereken asgari geometrik boyutların çok gerisinde kaldığı gözlemlendi. Yapıya gelen aktif toprak basıncı ve hidrostatik yükleri karşılamakta yetersiz kalan bu yapı, taşıma kapasitesi sınırlarını aşarak çöktü.
- Denetim Eksikliği: Bu büyüklükteki bir yapının inşaat sürecindeki teknik denetim mekanizmasının yetersizliği ve şantiye aşamasında gerekli kontrollerin hassasiyetle yapılmaması, felakete davetiye çıkaran temel unsurlardan biri olarak öne çıktı.
- Araç Yolu İnşaasındaki Eksiklikler: Mevcut taş istinat duvarının üst kotu hizasından başlayan imar yolu üzerindeki araç trafiği, yapıya ek dinamik ve statik sürşarj yükleri bindirdi. Bu trafik yüklerinin duvarın statik ve stabilite hesaplarında dikkate alınmadığı tespit edildi. Ayrıca, yol yüzey sularının duvara sirayetini önleyecek gerekli altyapı ve drenaj sistemlerinin tesisi zorunlu olmasına rağmen, saha incelemelerinde herhangi bir drenaj altyapısının oluşturulmadığı belirlendi. Bu eksiklik, zemin arkasındaki hidrostatik basıncı artırarak istinat yapısına gelen aktif toprak itkisini kritik seviyelere taşıdı.
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Tiryaki, bu vahim durum karşısında sektör adına acil bir çağrı yaptı: "TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi olarak, bu tarz problemlerin tekrar etmemesi adına bölgemizdeki tüm taş duvar istinat yapılarının acilen kamusal bir taramadan geçirilmesini ve denetim mekanizmalarının hiçbir taviz verilmeden uygulanmasını gerektirmektedir." Tiryaki, özellikle eğimli ve yüksek kot farkı bulunan alanlarda, taş istinat duvarlarının zemin itkisini kendi ağırlığıyla karşılayan masif yapılar olduğu gerçeği göz önüne alındığında, doğru mühendislik, eksiksiz drenaj ve kesintisiz denetimin mutlak zorunluluk olduğunu bir kez daha vurguladı. Bu olay, yapısal güvenlik ve denetim konularında tüm paydaşlar için ciddi bir milat olmaya aday.
#KentselDönüşüm #SürdürülebilirYapı #Mimarlık
Kaynak: Habere Git