Hul Yaklaşımının Pilot Şehirlerdeki Uygulamaları ve Kültürel Miras Yönetimi
Tarihi kentsel peyzaj (HUL) kavramı, İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi'nden Öğr. Gör. Dr. Onur Hazal Aslan ve Yıldız Teknik Üniversitesi'nden Doç. Dr. Yasemen Say Özer'in aktarımlarına göre, 1970’li yıllardan itibaren uluslararası literatürde şekillenmeye başlamış ve Bandarin ile Oers (2012) ile Taylor (2018) çalışmalarında bütüncül bir yaklaşımla ele alınmıştır. Bu kuramsal birikim, 2011 yılında yayınlanan “Tarihi Kentsel Peyzaj Tavsiye Kararı” ile yönetsel bir çerçeveye dönüştürülmüştür. UNESCO tarafından geliştirilen bu yaklaşım, kentsel mirasın korunması ve yönetiminde yeni bir çerçeve sunmaktadır.
WHITRAP tarafından desteklenen Ballarat, Şanghay, Suzhou, Cuenca ve Rawalpindi pilot kentler olarak; UNESCO desteğiyle çalışılan Zanzibar, Napoli ve Amsterdam ise örnek nitelikli kentler olarak değerlendirilmiştir.
Avustralya'nın Ballarat kentinde, nüfus artışı, ekonomik baskılar, kimlik kaybı ve iklim değişikliği gibi sorunlara karşı “Ballarat Imagine” adlı katılım süreci, kültürel haritalama platformları, yerel danışma komiteleri ve Ballarat Miras Ödülleri hayata geçirilmiştir. "Today, Tomorrow, Together: The Ballarat Strategy – Our Vision for 2040" ve “Ballarat Heritage Plan 2016–2030: People, Culture and Place” stratejik belgeleri hazırlanmıştır. Süreç yerel yönetim bütçesi, uluslararası hibeler, araştırma fonları, düşük faizli krediler, proje hibeleri ve Ballarat Miras Restorasyon Fonu kaynaklarıyla desteklenmiştir.
Çin’in Şanghay kentindeki Hongkou Nehri çevresinde HUL yaklaşımı 2014 yılında benimsenmiş, Pennsylvania ve Tongji üniversitelerinin çalışmaları sürece dahil edilmiştir. 2003 tarihli Şanghay Yönetmeliği düzenleyici araçlar arasında yer alırken; kitlesel fonlama, kamu-özel iş birlikleri, döner sermaye, mülk kiraları ve yaratıcı firmaların yatırımları finansal kaynak olarak kullanılmıştır.
Suzhou’daki Shuang Wan köyünde, 2016–2019 dönemi planları kapsamında kırsal peyzajın korunması yerel kalkınma hedefleriyle bütünleştirilmiş, bölge hibeleri ve kamu-özel ortaklıkları aracılığıyla desteklenmiştir.
Ekvador'un Cuenca kenti, 1999 yılında Dünya Mirası Listesi’ne alınmıştır. Trafik yoğunluğu, kültürel mirasın değer kaybetmesi ve düzenleyici çerçeve eksikliği gibi sorunlarla karşılaşan kentte, 2014 yılında HUL yaklaşımı benimsenmiştir. WHITRAP, Cuenca Üniversitesi ve yerel aktörlerin katkısıyla yürütülen süreçte Ekvador Cumhuriyeti Anayasası (2008), Kültürle İlgili Organik Yasa (2016) ve Cuenca Kantonu Tarihi ve Kültürel Alanların Yönetimi ve Korunması Yönetmeliği (2010) yasal çerçeveyi oluşturmuştur.
Pakistan'ın Rawalpindi kentinde HUL yaklaşımı 2013 yılında benimsenmiş, WHITRAP ve Ulusal Güzel Sanatlar Koleji’nin desteğiyle “How I See My Mohollah” programı uygulanmış, Hollanda fonu ve miras rotaları ile finansal destek sağlanmıştır.
Tanzanya'nın Zanzibar kentinde, 2000 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne giren Taş Şehir ve Ng'ambo arasındaki mekansal ayrım HUL yaklaşımıyla ele alınmış, Hollanda hükümeti hibeleriyle desteklenmiştir.
İtalya'nın Napoli kentinde HUL yaklaşımı ilk örneklerden biri olarak uygulanmış; hibe destekleri ve ortak markalaşma çalışmaları finansal katkı sağlamıştır.
Hollanda'nın Amsterdam kentinde, Belvedere Programı ve Veldpaus'un (2015) geliştirdiği sınıflandırma temelli analiz aracıyla çalıştaylar düzenlenmiş, 2010’da UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne giren Amsterdam’ın Kanal Kuşağı Bölgesi bu yaklaşımın resmî benimsenmesine katkı sağlamıştır.
#KentselDönüşüm #Mimarlık #Çevre #KültürelMiras
Kaynak: Habere Git